Opisujemy nasze analizy i propozycje, jak zmkasymalizować naszą niezależność energetyczną i zaopatrzeniową w niezbędne do przeżycia rzeczy.

Samowystarczalność żywieniowa

Dla wielu z nas całkowite odcięcie od zaopatrzenia w energię i żywność jest czystą abstrakcją, i w wielu sytuacjach jest to bardzo trudne zadanie i nie da się ukryć, że realizacja tego wymagać musi wielu przygotowań, zmiany stylu życia i większego zaangażowania indywidualnego całej rodziny. Wiele osób podejmowało próby oderwania się od systemu i rzadko kiedy udało się to zrealizować, aby przeżyć np. rok tylko na własnym zaopatrzeniu się w żywność i nie zaopatrywaniu się w nie z żadnego źródła zewnętrznego. A już kwestia zapewnienia sobie energii, zwiększała ilość problemów wielokrotnie. Ciężko było by zrealizować taki plan odcięcia się bez przygotowań i stworzenia pewnego potencjału wytwórczego i technicznego. Przede wszystkim, należy wyznaczyć sobie pewne warunki brzegowe: wyżywienie naszej rodziny, czy nawet jednej osoby wymaga stworzenia pewnej bazy związanej z posiadaniem kawałka terenu na którym moglibyśmy zainicjować działania związane z założeniem upraw i hodowli, zapewniającej nam zaopatrzenie w żywność.

Teren taki powinien spełniać minimalne wymagania i jest bardzo dużo materiałów na temat permakultury i wykorzystywania jej w zapewnieniu bardzo efektywnych i wydajnych systemów produkcji żywności dla nas i naszej rodziny. Można to też wesprzeć systemami technologicznymi, jak np. zbudowanie przeszklonych "szklarni" z zabudowanymi w ziemi systemami odzysku wody i ciepła i wykorzystaniu masy podłoża jako akumulatora ciepła, czy też i chłodzenia, dzięki czemu możemy wykorzystywać potencjał wytwarzania żywności w szerszym zakresie czasowym, niż przy naturalnych metodach upraw. Przedłużenie czasu wegetacji, zainicjowanie go wcześniej o nawet kilka tygodni, zwiększa nam bazę zaopatrzeniową i optymalny dobór warzyw i owoców pozyskiwanych w ten sposób, może bardzo radykalnie poprawić nam wydajność i niezależność zaopatrzenia w żywność.

Znacząco podnosi nam potencjał samowystarczalności wprowadzenia do naszego siedliska zwierząt hodowlanych, których wydajność "zaopatrzeniowa" jest różna i dotyczyć może różnych zakresów tworzenia późniejszego wyżywienia. Każde zwierze wytwarza nam też niezbędne w cyklu samowystarczalności zasilenie upraw w naturalne nawozy zwiększa efektywność i potencjał żywności przez nas wytworzonej. Zupełnie inaczej smakuje jajko zod własnych kur, które na wolnym wybiegu karmią się wszytkim co dostarcza nam po tem do organizmu ten cud natury.

Wiemy przecież jak bardzo mało treściwe są obecnie wytwarzane w sposób przemysłowy płody rolne, które zawierają znikome ilości tego co było dostępne w nich w okresach wcześniejszych. Intensywne współczesne rolnictwo eksploatuje z pól wszystkie niezbędne nam do życia składniki a nawożenie tylko podstawowymi związkami chemicznymi powoduje że obecna żywność jest bardzo "wyjałowiona" z potrzebnych nam minerałów i suplementów. To właśnie powoduje że zmuszeni jesteśmy do bilansowania tych potrzeb, przez stosowanie dodatkowych witamin, minerałów, pierwiastków w różnej formie uzupełniającej potrzeby organizmu. Nie zdając sobie sprawy z ważności tych kwestii, często zapadamy na różne choroby przewlekłe, które według oficjalnej nauki nie mają bezpośrednich przyczyn,

Stąd też zapewnienie sobie własnego, samowystarczalnego i zamkniętego systemu ekologicznego jest bardzo ważnym aspektem naszego życia i źródłem zupełnie nowej wartości w zakresie zdrowia i szczęścia. Co powinno być głównym naszym celem w życiu. Bo na cóż nam majątki, pieniądze, posiadanie różnych zbędnych często przedmiotów i zabawek, jeśli staniemy się chorym, słabym, pełnym dolegliwości i problemów zdrowotnych wrakiem człowieka? Będziemy się starali sukcesywnie zamieszczać różnego rodzaju materiały, w tym i o charakterze edukacyjnym, jak zapewnić sobie przy minimalnym wysiłku i nakładzie pracy, najbardziej efektywne zaopatrzenie w zdrową żywność.

Jest też bardzo dużo czynników lokalnych indywidualnych, jak np. ukształtowanie terenu i wykorzystanie potencjału danej lokalizacji, źródeł wody, możliwość budowy własnej oczyszczalni, biodegradacji odpadów.

Niezależność energetyczna

Dodamy że takie rozwiązania powinny stanowić swoisty ekosystem i np. wspomniana budowa szklarni w połączeniu z budową budynku i stworzenie jej jako element konstrukcji naszego domu od strony południowej może być też sposobem na ogrzewanie naszego siedliska w miesiącach przejściowych. Czyli głównie w okresach wiosenno-jesiennych, ale też może wspierać nas cieplnie w bardzo nasłonecznionych dniach w okresie zimowym. Wynika z tego, że nie może być to oderwane od kwestii dobrego planowania i projektu naszego domu już na etapie jego budowy, ale nie jest to warunek całkowicie niezbędny i konieczny, ponieważ w wielu sytuacjach możliwe jest wykorzystanie takich konceopcji w budynkach już istniejących, robiąc tylko kilka niezbędnych modyfikacji i drobnych inwestycji o różnym stopniu obciążeń ekonomicznych.

Podstawą oczywiście powinno być zapewnienie  zminimalizowania wszelkich strat i najbardziej optymalne wykorzystanie źródeł energii niezbędnej do przetrwania. Nie wiem dlaczego projektanci systemów tego typu podchodzą do tego w sposób nie zrównoważony, ale opierają się na mono rozwiązaniach których efektywność jest zmienna w ciągu eksploatacji okresów rocznych i różnych warunków klimatycznych. Jest przecież oczywiste że w różnych okresach roku są różne potrzeby zapewnienia sobie energii cieplnej, a ma ona doskonałą cechę, że można ją łatwo łączyć i sumować, tworząc możliwości optymalnego wykorzystania różnych źródeł ciepła. Zupełnie inne wymagania zaopatrzenia w ciepło mamy w temperaturach -10 stopni, a zupełnie inne w +10 stopni Celcjusza. Wynika z tego że i źródła ciepła mają wtedy różną wydajność która w różnych okresach może być wystarczająca do zapewnienia nam komfortu życia. Bo czy ogrzejemy sobie dom np. 3 panelami solarnymi w okresie zimy przy temperaturach w okolicach zera stopni? Raczej będzie ciężko, ale te same panele w okresach jesieni czy wiosny, mogą nam czasem nawet "przegrzać" dom.. Dlatego bardzo ważnym aspektem analizy tych działań jest opieranie się nie na bilansie chwilowym, jednego miesiąca , czy nawet paru szczytowych dni w roku, ale na bilansie rocznym, dywersyfikując lokalnie źródła ciepła i dobierając je do różnych okresów i zapotrzebowania.

Jest też bardzo dużo rozwiązańń  podnoszących efektywność ogrzewania, jak stosowanie kominków, czy peców spalających różne lokalne materiały w bardzo efektywny sposób. Takim rozwiązaniem może być stosowanie np. tzw. pieców rakietowych, które wytwarzają duże ciepłu dzięki swej konstrukcji, co wytwarza dodatkową energię podnosząc znacznie efektywność takich pieców..

Energia elektryczna

To chyba najbardziej modny temat, szczególnie biorąc pod uwagę ogromną ilość ofert na rynku i firm, oferujących kompleksowe usługi ofertowe w zakresie doboru, montaży i ewentualnej eksploatacji takich urządzeń. Tu występują trzy główne podgrupy rozwiązań : ongrid i offgrid, czyli takie które wymagają podłączenia do sieci energetycznej i takie które zapewniają odbiór energii elektrycznej i jej magazynowanie na własne potrzeby w systemach różnych rozwiązań – głównie akumulatorów, oraz systemy hybrydowe, łączące oba te systemy. Ważne jest przemyślane podłączenie, które umożliwia wykorzystanie energii własnej jako priorytet w wykorzystaniu energii w naszych domach, a nie przez pośredniczenie w pobieraniu tej energii z systemu energetycznego. A różnie zdarza się to w po wykonawczych efektach działań takich instalacji. W optymalnym wykorzystaniu takich źródeł energii elektrycznej również przydaje się dokłądna analiza zapotrzebowania na tą energię i priorytety potrzeb w przełożeniu na odbieraną moc poszczególnych odbiorników.

Ważne jest też oczywiście wykorzystywanie urządzeń energooszczędnych, o jak najmniejszych stratach energii i największej efektywności. Oświetlenie LED wydaje się być obecnie absolutną koniecznością. Stosując w naszych domach urządzenia o minimalnym zapotrzebowaniu na energię, możemy wykorzystać własne źródła do zasilenia większej liczby urządzeń własnych. Podstawą wydaje się być wykorzystanie jej do oświetlenia, zasilania odbiornika TV, systemów automatyki domowe, zabezpieczeń antywłamaniowych, przeciwpożarowych, np. systemu otwierania i zamykania bramy, drzwi garażowych, lodówki.. Urządzenia o dużym poborze prądu wykorzystać powinny albo możliwość ich eksploatacji w godzinach gdy możemy liczyć na pełną wydajność paneli PV , lub z sieci energetycznej. Ba, można też wykorzystywać duży potencjał urządzeń zasilanych na akumulatory, jak np. coraz liczniejsze i naprawdę efektywnie działające narzędzia budowlane, nawet kosiarki, piły, kosy elektryczne. Ich ceny zbliżają się do cen tradycyjnych urządzeń, a sposób zasilania umożliwia zastosowanie własnych źródeł do ich zasilania.

Ważny jest tu aspekt przemyślanych priorytetów potrzeb i dokładna analiza tego, może bardzo ograniczyć nam nakłady inwestycyjne, bo może się okazać że instalacja na poziomie 4kW może zapewnić nam już obsługę urządzeń w domu w cyklu praktycznie zamkniętym. Bardzo ciekawym pomysłem wtygaje się być zastosowanie klimatyzatorów z funkcją grzania jako elementów grzewczych, ze względu na ich współczynnik efektywności, który może wykazać się w optymalnych warunkach 5-cio krotnym wzrostem wydajności cieplnej, w stosunku do włożonej energii elektrycznej. Tak więc z 700-800 Wat pobieranej mocy, taki klimatyzator, pompa ciepła potrafi oddać około 3.5kW mocy cieplnej. A spokojnie taką moc wygeneruje nam nasza instalacja fotowoltaiczna.

Ciekawym pomysłem było by zastosowanie paneli PV w połączeniu z panelami solarnymi, jako element wykończeniowy dachu. Bo po co przepłacać na robienie podwójnej izolacji i powłoki, jeśli panele PV same z siebie zabezpieczają dach przed opadami?

Inne źródła energii elektrycznej to np. generatory prądu opierające się na paliwach włąsnych, z biogazowni lokalnych, olejach roślinnych, a nawet spalarniach odpadów w specjalnych technologiach.

Będziemy starali się rozszerzać tą wiedzę w przyszłości, ale wspomnimy tu tylko o kilku najbardziej istotnych rozwiązaniach w punktach :

• wykorzystanie energii słonecznej, przez wykonanie przeszklonych elewacji osłonowych
• panele solarne i system dystrybucji wytworzonego ciepła do systemów ogrzewania CWU oraz też i pomieszczeń
• Fotowoltaika i wykorzystywanie energii elektrycznej do zasilania urządzeń grzewczych
• pompy ciepła i klimatyzatory z funkcją grzania
• odzysk ciepła z ziemi przez systemy rur zakopanych pod ziemią
• wykorzystywanie form architektonicznych i materiałów budowlanych w tworzeniu naturalnych akumulatorów ciepła
• ogrzewanie źródłami ciepła stosującymi naturalne odpady i produkty rolnicze
• przydomowe biogazownie
• wykorzystanie uwarunkowań lokalnych i źródeł zaopatrzenia (np. uprawy roślin "energetycznych" )
• modernizacje budynków do wersji pasywnych domów
• rekuperacja i energooszczędna wentylacja
• minimalizowanie strat cieplnych
• wykorzystywanie ciepła użytkowego (gotowanie, pranie) jako żródła ciepła
• wykorzystywanie ciepła CWU i jego odzysk
• lokalne źródła energii elektrycznej w tym głwónie fotowoltaika i energia wiatru
• Rozdział odbiorników energii w grupy priorytetów i optymalizacji

To tylko wskazanie kilku punktów podstawowych, w jakich kierunkach powinniśmy podążać, aby zbliżyć się do samowystarczalności. a cały ten temat wymaga przemyślanych i zaplanowanych działań na dużo wcześniejszych etapach. Warto więc oprzeć się na firmach, grupach, klubach osób które mają w tej dziedzinie doświadczenie i otwartość na rozwiązania nie sztampowe, bo każdy dom, każde siedlisko, gospodarstwo wymaga zupełnie indywidualnego podejścia. Warto przemyśleć wszystkie te implikacje i działania, bo może niektóre z nich dały by się zastosować w naszych domach?